วิธีปฏิบัติตัวสำหรับผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาด้วยรังสี

บริเวณช่องปากและต่อมน้ำลาย

ก่อนรับการรักษาด้วยรังสี

• - ควรได้รับการตรวจสุขภาพช่องปาก เหงือก และฟัน และทำการรักษาอย่างเหมาะสมโดยทันตแพทย์ ก่อนเริ่มการรักษาด้วยรังสี ยกเว้นกรณีเร่งด่วน

ระหว่างรับการรักษาด้วยรังสี

• - หลีกเลี่ยงการระคายเคืองต่อผิวหนังบริเวณที่ได้รับรังสี เช่น การเช็ด ถู ขัด เกา รวมทั้งหลีกเลี่ยงความร้อนและแสงแดดจัด
• - ระวังรักษาเส้นขีดบริเวณฉายรังสีบนผิวหนังไม่ให้ลบเลือน (หากมี)
• - หลีกเลี่ยงการใช้สบู่ แป้ง แชมพู น้ำหอม กับผิวหนังในบริเวณที่ได้รับรังสี (สามารถโดนน้ำสะอาดได้แต่ต้องระวัง ใช้วิธีการซับด้วยผ้านุ่มๆ เพื่อให้ผิวหนังแห้งแทนการเช็ด ถู)
• - จิบน้ำอย่างสม่ำเสมอทุก 1 – 2 ชั่วโมง เพื่อให้ช่องปากชุ่มชื้นและสะอาด
• - รับประทานอาหารอ่อน รสไม่จัด ในปริมาณและสัดส่วนที่เพียงพอ
• - หากเริ่มมีแผลในช่องปาก ควรแจ้งเจ้าหน้าที่ทราบ เพื่อพบแพทย์ก่อนกำหนดเวลา โดยแพทย์จะเริ่มให้อมน้ำยาเพื่อลดอาการต่างๆ
• - ยาสีฟันควรใช้ชนิดที่มี ฟลูออไรด์ (fluoride) และไม่ระคายเคืองช่องปาก
• - หากมีเศษอาหารติดตามซอกฟัน ให้ใช้ไหมขัดฟัน (dental floss) ชนิดที่มีปลายแหลมแคะเบาๆ และใช้เชือกอย่างระวังที่สุด เพื่อมิให้มีการบาด
• - บริหารกรามด้วยการค่อยๆอ้าปากช้าๆจนสุด และบริหารข้อต่อกระดูกต้นคอด้วยการหันซ้ายและขวา และก้มเงยศีรษะช้าๆจนสุด ทำเป็นประจำอย่างสม่ำเสมอทุกวัน

ระหว่างรับการรักษาด้วยรังสี

• - พบทันตแพทย์ตามนัดทุกครั้ง หรืออย่างน้อยทุก 6 เดือน หากมีปัญหาของเหงือกและฟัน ควรปรึกษาแพทย์รังสีรักษาก่อน
• - ทำความสะอาดในช่องปาก เหงือก และฟันอย่างทะนุถนอม ทุกครั้งหลังรับประทานอาหาร
• - ทาครีมบำรุงผิวในบริเวณผิวหนังที่ได้รับรังสีภายหลังจากอาบน้ำ ยกเว้นกรณีมีแผลให้มาพบแพทย์
• - บริหารกรามด้วยการค่อยๆอ้าปากช้าๆจนสุด และบริหารข้อต่อกระดูกต้นคอด้วยการหันซ้ายและขวา และก้มเงยศีรษะช้าๆจนสุด ทำเป็นประจำอย่างสม่ำเสมอทุกวัน